Jak głośny jest agregat prądotwórczy? dB, dBA i rzeczywiste pomiary

PORADNIK AKMEL · AGREGATY PRĄDOTWÓRCZE I AKUSTYKA

Jak głośny jest agregat prądotwórczy? Sama wartość podana w decybelach nie wystarcza, aby odpowiedzieć na to pytanie. Trzeba wiedzieć, co dokładnie zmierzono, z jakiej odległości, w jakich warunkach i czy podana wartość oznacza poziom ciśnienia akustycznego, czy poziom mocy akustycznej.

Ma to szczególne znaczenie przy agregatach instalowanych w centrum miasta, przy budynkach mieszkalnych, urzędach, hotelach, szpitalach i innych obiektach, w których poziom emitowanego hałasu może być jednym z najważniejszych kryteriów doboru urządzenia.

W tym poradniku wyjaśniamy różnicę między dB, dBA, LAeq i LWA oraz pokazujemy wyniki rzeczywistych, niezależnych pomiarów agregatu AKMEL AP 150 Y Super Cichy o mocy 150 kVA.

dB i dBA – co oznaczają przy agregacie prądotwórczym?

Decybel, oznaczany jako dB, jest jednostką używaną do opisywania poziomów wielkości akustycznych. W dokumentacji agregatów bardzo często spotykamy jednak oznaczenie dB(A) lub dBA.

Litera „A” oznacza zastosowanie charakterystyki częstotliwościowej A. W uproszczeniu pozwala ona uwzględnić fakt, że ludzki słuch nie odbiera wszystkich częstotliwości z jednakową wrażliwością.

Dlatego przy ocenie hałasu urządzeń oraz hałasu środowiskowego powszechnie wykorzystuje się poziomy dźwięku skorygowane charakterystyką A.

Nie oznacza to jednak, że każda wartość zapisana jako dBA opisuje dokładnie ten sam parametr. Kluczowe jest również to, co zostało zmierzone i gdzie znajdował się punkt pomiarowy.

LWA a hałas agregatu z 7 metrów – jaka jest różnica?

Jednym z najczęstszych źródeł nieporozumień jest porównywanie poziomu mocy akustycznej LWA z poziomem ciśnienia akustycznego zmierzonym w określonej odległości od agregatu.

Nie należy więc bezpośrednio porównywać np. 90 dB LWA z wartością 63 dBA zmierzoną 7 metrów od agregatu. Te liczby mogą dotyczyć dokładnie tego samego urządzenia, ale opisują inne wielkości akustyczne.

Dlaczego odległość od agregatu ma tak duże znaczenie?

Poziom ciśnienia akustycznego zmniejsza się wraz ze wzrostem odległości od źródła. Dlatego stwierdzenie „agregat ma 63 dBA” jest niepełne, jeżeli nie wiemy, w jakiej odległości i w jakich warunkach wykonano pomiar.

Dobrym przykładem są niezależne pomiary wykonane dla agregatu AKMEL AP 150 Y Super Cichy.

W ramach badania przeprowadzono oddzielne pomiary w czterech punktach oddalonych o 4 m oraz czterech punktach oddalonych o 7 m od zewnętrznej powierzchni obudowy agregatu. Każda rejestracja trwała 120 sekund.

Zmiana średniego poziomu z 67,5 dBA przy 4 m do 62,7 dBA przy 7 m oznacza spadek o 4,8 dB.

W raporcie porównano ten wynik z teoretycznym spadkiem około 4,9 dB dla idealizowanego źródła punktowego w warunkach pola swobodnego. Uzyskany podczas pomiarów wynik był więc zgodny z oczekiwaną tendencją zmniejszania się poziomu ciśnienia akustycznego wraz ze wzrostem odległości od źródła.

Wniosek: jeżeli porównujesz dwa agregaty, informacja o liczbie decybeli bez podania odległości pomiarowej może być niewystarczająca do rzetelnego porównania.

Jak wykonano rzeczywisty pomiar agregatu AKMEL AP 150 Y?

Badanie przeprowadzono 17 września 2026 r. na otwartym placu AKMEL w Woli Mieleckiej. Przedmiotem badania był agregat AKMEL AP 150 Y o mocy znamionowej P.R.P. 150 kVA / 120 kW i maksymalnej mocy awaryjnej E.S.P. 165 kVA / 132 kW.

Urządzenie było wykonane w obudowie wyciszonej i wyposażone w dodatkowe elementy tłumiące hałas. Pomiary przeprowadzono dla kompletnego agregatu przy zamkniętych elementach obudowy oraz zamontowanych tłumikach.

Do badań wykorzystano miernik poziomu dźwięku klasy 1 SVAN 979 oraz kalibrator akustyczny Brüel & Kjær 4231. Pomiar przeprowadził specjalista ds. akustyki i wibroakustyki.

Przy wyznaczaniu poziomu mocy akustycznej zastosowano 15 pozycji mikrofonowych rozmieszczonych wokół oraz ponad urządzeniem. Metodyka pomiarowa została oparta na ISO 8528-10:2022 oraz przywołanej w raporcie ISO 3744:2010.

Oprócz tego wykonano niezależną serię pomiarów poziomu ciśnienia akustycznego z odległości 4 i 7 metrów.

Czy agregat jest jednakowo głośny z każdej strony?

Nie zawsze. Agregat prądotwórczy jest złożonym źródłem dźwięku. Znajdują się w nim m.in. silnik, układ wydechowy, układ chłodzenia oraz wloty i wyloty powietrza.

Dlatego emisja akustyczna może różnić się zależnie od strony urządzenia.

W badaniu AP 150 Y skorygowane wyniki z czterech punktów znajdujących się 7 m od urządzenia wyniosły:

Raport wskazuje, że zróżnicowanie wyników pomiędzy poszczególnymi stronami urządzenia świadczy o występowaniu kierunkowości emisji akustycznej. Wyniki odnoszą się do konkretnej konfiguracji i warunków prowadzenia badania.

Ma to praktyczne znaczenie przy projektowaniu instalacji. W wymagających lokalizacjach ważna może być nie tylko odległość urządzenia od zabudowy, ale również sposób ustawienia agregatu względem obiektów wymagających ochrony akustycznej.

Dlaczego podczas pomiaru agregatu mierzy się również hałas tła?

Wyobraźmy sobie agregat pracujący niedaleko drogi. Mikrofon rejestruje jednocześnie dźwięk urządzenia, przejeżdżających samochodów, innych maszyn oraz pozostałych źródeł obecnych w otoczeniu.

Sam wynik widoczny na mierniku nie musi więc oznaczać poziomu generowanego wyłącznie przez agregat.

Dlatego w profesjonalnych badaniach wykonuje się również pomiary hałasu tła przy wyłączonym urządzeniu. Pozwala to ocenić jego wpływ na uzyskane wyniki i, jeśli wymaga tego metodyka, zastosować odpowiednią korekcję.

Podczas badania AP 150 Y głównym składnikiem tła akustycznego był ruch pojazdów na pobliskiej drodze. Jeżeli występowały krótkotrwałe zdarzenia mogące wpłynąć na reprezentatywność wyniku, pomiar przerywano lub powtarzano po ustaniu zakłócenia.

To jeden z powodów, dla których pomiar profesjonalnym sprzętem wykonany według określonej procedury dostarcza znacznie więcej informacji niż pojedynczy odczyt wykonany telefonem kilka metrów od agregatu.

Czy wynik 62,7 dBA z 7 metrów oznacza zgodność z przepisami?

Nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie takiego pomiaru.

Wynik 62,7 dBA opisuje średni energetyczny poziom uzyskany w czterech punktach znajdujących się 7 m od badanego agregatu w warunkach opisanych w raporcie.

Sam raport wyraźnie zaznacza, że pomiary wykonywane z odległości 4 i 7 m miały charakter informacyjny i nie stanowiły oceny dotrzymania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Polskie przepisy określają dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku zależnie m.in. od rodzaju terenu, źródła hałasu oraz pory dnia lub nocy [1]. Ocena hałasu pochodzącego z instalacji lub urządzeń wykorzystuje odpowiednie wskaźniki, m.in. LAeqD i LAeqN, oraz właściwą metodykę pomiarową [2].

Oznacza to, że parametr urządzenia podawany np. jako „dBA z 7 m” jest bardzo przydatny przy porównywaniu konstrukcji i projektowaniu instalacji, ale nie jest automatycznie poziomem hałasu występującym na granicy działki lub przy najbliższym budynku mieszkalnym.

Hałas agregatu na granicy działki – rzeczywisty przykład

Różnicę pomiędzy badaniem parametrów samego agregatu a oceną oddziaływania gotowej instalacji dobrze pokazuje inna realizacja AKMEL.

W listopadzie 2025 r. zewnętrzne Laboratorium Akustyki 4SOUND przeprowadziło terenowe pomiary hałasu pochodzącego od pracy agregatu zainstalowanego przy budynku Wód Polskich w Gliwicach.

Po uwzględnieniu tła akustycznego obliczony poziom hałasu pochodzącego od agregatu wynosił:

• 54 dB – w bramie na granicy działki,
• 53 dB – na wschodniej granicy działki,
• 51 dB – przy granicy w rejonie budynku mieszkalnego.

W końcowych wnioskach laboratorium wskazało, że eksploatacja zainstalowanego agregatu w porze dziennej w warunkach objętych badaniem nie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Więcej o tej realizacji przeczytasz w materiale agregat ZERO-NOISE 50 kVA – realizacja AKMEL.

Co wpływa na głośność agregatu prądotwórczego?

Nie istnieje jedna wartość hałasu właściwa dla wszystkich agregatów. Na końcowy rezultat wpływa cały układ urządzenia i warunki jego pracy.

• moc i konstrukcja silnika,
• konstrukcja obudowy wyciszonej,
• układ wydechowy i zastosowane tłumiki,
• wloty oraz wyloty powietrza,
• układ chłodzenia,
• dodatkowe elementy tłumiące,
• odległość od urządzenia,
• strona, z której wykonywany jest pomiar,
• lokalizacja agregatu względem budynków i innych powierzchni odbijających dźwięk,
• rodzaj podłoża,
• hałas tła,
• warunki atmosferyczne.

Dlatego określenia takie jak „silent”, „super silent” czy „wyciszony” powinny być uzupełnione o konkretne parametry i warunki ich wyznaczenia.

Jak porównywać głośność dwóch agregatów?

1. Sprawdź rodzaj parametru: czy podano poziom mocy akustycznej LWA, czy poziom ciśnienia akustycznego.
2. Sprawdź odległość: wartość z 1 m, 4 m i 7 m nie jest bezpośrednio tym samym wynikiem.
3. Sprawdź konfigurację urządzenia: czy badano kompletny agregat z zamkniętą obudową i zamontowanym układem tłumienia.
4. Sprawdź metodę pomiaru: pojedynczy odczyt nie jest tym samym co pomiar wykonany według określonej procedury.
5. Sprawdź hałas tła: szczególnie przy stosunkowo cichych urządzeniach może on mieć znaczący wpływ na wynik.
6. Sprawdź warunki lokalizacji: wynik katalogowy urządzenia nie jest automatycznie wynikiem, który wystąpi na granicy konkretnej działki.

Cichy agregat do miasta, urzędu, hotelu lub szpitala

W lokalizacjach wrażliwych akustycznie dobór źródła zasilania awaryjnego powinien uwzględniać znacznie więcej niż samą moc elektryczną urządzenia.

Przykładem jest przygotowany przez AKMEL projekt AP 150 Y Super Cichy. Konstrukcja została opracowana z myślą o połączeniu mocy znamionowej 150 kVA z ograniczeniem emisji hałasu wymaganym w trudniejszych lokalizacjach.

W dokumentacji konstrukcji przyjęto poziom 65 dBA z 7 m. Późniejszy niezależny pomiar kompletnego urządzenia wykazał średni energetyczny poziom po korekcji tła wynoszący 62,7 dBA z 7 m.

To pokazuje, dlaczego przy wymagających inwestycjach warto nie tylko korzystać z danych katalogowych, ale również wykonywać pomiary i weryfikować efekt gotowego rozwiązania.

FAQ: głośność agregatu prądotwórczego

Źródła i podstawa opracowania

1. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – tekst jednolity.
2. Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń – załącznik nr 7 do obowiązujących przepisów dotyczących prowadzenia pomiarów wielkości emisji.
3. Raport z pomiarów akustycznych agregatu prądotwórczego AKMEL AP 150 Y, wrzesień 2026 – wyznaczenie poziomu mocy akustycznej oraz pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w odległości 4 m i 7 m.
4. Raport z terenowych pomiarów hałasu, Gliwice, budynek Wody Polskie, Laboratorium Akustyki 4SOUND, listopad 2025.
5. ISO 8528-10:2022 – pomiar hałasu emitowanego przez zespoły prądotwórcze, w zakresie zastosowanym w raporcie pomiarowym AP 150 Y.