Jak mierzy się hałas agregatu prądotwórczego? Metodyka pomiarów krok po kroku

PORADNIK AKMEL · AGREGATY PRĄDOTWÓRCZE I AKUSTYKA

Profesjonalny pomiar hałasu agregatu prądotwórczego to znacznie więcej niż ustawienie miernika kilka metrów od urządzenia i odczytanie jednej wartości w dB. Jeżeli wynik ma mieć wartość techniczną, trzeba określić m.in. konfigurację agregatu, miejsce ustawienia mikrofonu, czas rejestracji, poziom hałasu tła oraz parametr, który rzeczywiście chcemy wyznaczyć.

Dobrze pokazują to niezależne pomiary wykonane dla agregatu AKMEL AP 150 Y o mocy znamionowej 150 kVA. W ramach badania wyznaczono zarówno poziom mocy akustycznej urządzenia, jak i poziom ciśnienia akustycznego w odległości 4 i 7 metrów.

1. Najpierw ustalamy, co właściwie chcemy zmierzyć

W przypadku agregatu prądotwórczego można badać kilka różnych parametrów. Nie należy ich ze sobą utożsamiać.

To rozróżnienie jest podstawą prawidłowej interpretacji wyników. Wartość LWA nie oznacza tego samego co poziom dźwięku zmierzony 7 metrów od agregatu.

2. Agregat musi pracować w określonej konfiguracji

Wynik pomiaru ma sens tylko wtedy, gdy dokładnie wiadomo, w jakiej konfiguracji znajdowało się urządzenie podczas badania.

W przypadku AKMEL AP 150 Y badano kompletny agregat w obudowie wyciszonej, z zamontowanymi dodatkowymi elementami tłumiącymi. Podczas pomiarów elementy obudowy pozostawały zamknięte.

Ma to istotne znaczenie, ponieważ agregat z otwartymi drzwiami serwisowymi lub bez części elementów tłumiących może charakteryzować się inną emisją akustyczną niż urządzenie przygotowane do normalnej pracy.

3. Używa się profesjonalnej aparatury pomiarowej

Do technicznej oceny hałasu nie wystarcza aplikacja zainstalowana w telefonie. W badaniu AP 150 Y zastosowano miernik poziomu dźwięku klasy 1 SVAN 979 oraz kalibrator akustyczny Brüel & Kjær 4231.

Przed rozpoczęciem oraz po zakończeniu serii pomiarowej wykonano kontrolę toru pomiarowego. Różnica pomiędzy wskazaniami przed i po przeprowadzeniu badań wyniosła 0,13 dB, co potwierdziło stabilność zastosowanego układu pomiarowego.

Dlaczego to ważne? Profesjonalny raport powinien pozwalać sprawdzić nie tylko końcową wartość w dB, ale również aparaturę, sposób prowadzenia pomiarów i warunki, w których wykonano badanie.

4. Mikrofon nie stoi w jednym przypadkowym miejscu

Jeżeli celem jest określenie poziomu mocy akustycznej urządzenia, nie wystarczy wykonać pojedynczego pomiaru przed agregatem.

Podczas badania AKMEL AP 150 Y zastosowano 15 pozycji mikrofonowych rozmieszczonych wokół oraz ponad urządzeniem. Punkty zostały wyznaczone zgodnie z geometrią powierzchni pomiarowej przyjętą dla badanego agregatu.

Dla osoby niezajmującej się akustyką można wyjaśnić to prościej: miernik niejako „obchodzi” agregat z wielu stron. Dzięki temu wynik nie opisuje wyłącznie jednego miejsca przy urządzeniu, lecz pozwala ocenić emisję całego źródła.

5. Każda rejestracja trwa określony czas

Chwilowa wartość widoczna na ekranie miernika nie jest jeszcze wynikiem całego badania.

W przypadku AP 150 Y każda rejestracja trwała 120 sekund. W tym czasie zapisywano poziom dźwięku z zastosowaniem charakterystyki częstotliwościowej A oraz widmo w pasmach 1/3-oktawowych.

Dzięki temu analizowany jest określony fragment pracy urządzenia, a nie przypadkowa wartość pojawiająca się przez ułamek sekundy.

6. Trzeba zmierzyć również hałas tła

Miernik rejestruje wszystkie docierające do niego dźwięki. Nie rozpoznaje automatycznie, czy źródłem jest agregat, przejeżdżający samochód czy inne urządzenie znajdujące się w pobliżu.

Dlatego podczas profesjonalnego badania wykonuje się również pomiary przy wyłączonym agregacie.

W czasie testów AP 150 Y głównym składnikiem hałasu tła był ruch pojazdów na pobliskiej drodze. Jeżeli pojawiały się krótkotrwałe zdarzenia mogące wpłynąć na reprezentatywność wyniku, pomiar przerywano lub wykonywano ponownie.

Znajomość poziomu tła pozwala ocenić jego wpływ na wynik i, jeżeli wymaga tego zastosowana metodyka, zastosować odpowiednią korekcję.

7. Osobno można wykonać pomiary z 4 i 7 metrów

Oprócz wyznaczenia mocy akustycznej urządzenia wykonano również osobną serię pomiarów poziomu ciśnienia akustycznego.

Dla każdej odległości wyznaczono cztery punkty – po jednym z każdej strony agregatu. Odległość była liczona od zewnętrznej powierzchni obudowy urządzenia.

Różnica pomiędzy średnimi wynikami wyniosła 4,8 dB. Pokazuje to, jak duże znaczenie przy podawaniu głośności agregatu ma informacja o odległości punktu pomiarowego.

8. Agregat nie musi być jednakowo głośny z każdej strony

Agregat prądotwórczy nie jest idealnie symetrycznym źródłem dźwięku. Znajdują się w nim silnik, chłodnica, układ wydechowy, wloty i wyloty powietrza oraz elementy tłumiące.

W badaniu AP 150 Y wartości uzyskane z odległości 7 m w czterech punktach po korekcji wpływu tła wynosiły:

• 60,6 dBA,
• 63,2 dBA,
• 64,0 dBA,
• 62,3 dBA.

Raport wskazuje, że zróżnicowanie wartości pomiędzy poszczególnymi stronami świadczy o kierunkowości emisji akustycznej.

Ma to praktyczne znaczenie podczas projektowania instalacji. W wymagającej lokalizacji znaczenie może mieć nie tylko odległość agregatu od chronionego obiektu, ale również sposób ustawienia urządzenia.

Jak z pomiarów powstaje wartość LWA?

Przy wyznaczaniu poziomu mocy akustycznej nie wybiera się po prostu najwyższego odczytu z miernika.

Analizowane są wyniki z wielu pozycji mikrofonowych, oceniany jest wpływ hałasu tła i środowiska pomiarowego, a następnie określany jest średni poziom na powierzchni otaczającej źródło.

Na tej podstawie wyznaczany jest poziom mocy akustycznej.

Dla badanego AKMEL AP 150 Y wyznaczono LWA = 90,2 dB z niepewnością rozszerzoną ±3,2 dB.

Nie należy bezpośrednio porównywać tej wartości z wynikiem 62,7 dBA z odległości 7 m. Są to dwa różne parametry opisujące właściwości akustyczne tego samego urządzenia.

Pomiar agregatu a pomiar hałasu na granicy działki

To kolejne bardzo ważne rozróżnienie.

Pomiar wykonany 7 metrów od agregatu nie oznacza automatycznie, że taki sam poziom wystąpi na granicy działki albo przy sąsiednim budynku.

Na rzeczywiste oddziaływanie instalacji wpływają m.in. odległość, sposób ustawienia urządzenia, kierunkowość emisji, zabudowa, powierzchnie odbijające oraz warunki środowiskowe.

Dlatego raport AP 150 Y wyraźnie rozdziela pomiary z 4 i 7 m od oceny dotrzymania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Przykładem drugiego rodzaju badania jest realizacja AKMEL dla Wód Polskich w Gliwicach, gdzie niezależne laboratorium wykonywało pomiary już przy gotowej instalacji – m.in. na granicy działki oraz w rejonie budynku mieszkalnego.

Więcej o tej realizacji przeczytasz tutaj: agregat ZERO-NOISE 50 kVA – realizacja AKMEL.

Profesjonalny pomiar hałasu agregatu – krok po kroku

1. Określenie celu: moc akustyczna, poziom z konkretnej odległości czy ocena oddziaływania na środowisko.
2. Przygotowanie agregatu: urządzenie pracuje w określonej i udokumentowanej konfiguracji.
3. Kontrola aparatury: sprawdzenie toru pomiarowego przed rozpoczęciem badań.
4. Wyznaczenie punktów: mikrofony ustawiane są zgodnie z przyjętą geometrią pomiaru.
5. Rejestracja podczas pracy: każdy punkt mierzony jest przez określony czas.
6. Pomiar tła: wykonywany przy wyłączonym agregacie.
7. Korekcje i obliczenia: uwzględniany jest wpływ tła oraz wymagania zastosowanej metodyki.
8. Raport: przedstawia warunki, aparaturę, wyniki i sposób ich interpretacji.

FAQ: pomiary hałasu agregatów prądotwórczych

Podstawa opracowania

• Raport z pomiarów akustycznych agregatu prądotwórczego AKMEL AP 150 Y, wrzesień 2026.
• ISO 8528-10:2022 – metodyka pomiaru hałasu emitowanego przez zespoły prądotwórcze w zakresie zastosowanym w raporcie.
• ISO 3744:2010 – norma wykorzystana w raporcie AP 150 Y w zakresie wyznaczania poziomu mocy akustycznej na podstawie pomiarów ciśnienia akustycznego.
• Raport z terenowych pomiarów hałasu, Wody Polskie, Gliwice, Laboratorium Akustyki 4SOUND, listopad 2025.