Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031 – co się szykuje dla samorządów?

Obecny Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej obowiązuje do końca 2026 roku, ale Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało już projekt jego następcy – na lata 2027–2031. To istotna informacja dla każdej gminy i powiatu planującego inwestycje w bezpieczeństwo, ponieważ nowy program ma zapewnić wieloletnie, stabilne finansowanie zamiast dotychczasowego, dwuletniego. Poniżej zbieramy to, co już wiadomo, i wyjaśniamy, co może to oznaczać dla samorządów planujących m.in. zakup agregatów prądotwórczych i systemów zasilania awaryjnego.

Na jakim etapie jest nowy program?

Według informacji przekazanych przez wiceszefa MSWiA, projekt Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 jest już napisany i znajduje się w fazie konsultacji – m.in. z Ministerstwem Obrony Narodowej, wojewodami oraz Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. To właśnie wojewodowie będą odpowiedzialni za realizację programu na swoim terenie, podobnie jak ma to miejsce obecnie.

Ponieważ dokument pozostaje na etapie uzgodnień, jego ostateczny kształt – w tym dokładny podział zadań, wskaźniki i kwoty – może jeszcze ulec zmianie. Warto więc śledzić oficjalne komunikaty. Aktualne informacje publikowane są na rządowym portalu Obrona Cywilna (gov.pl) oraz w aktualnościach MSWiA.

Najważniejsza zmiana: finansowanie na pięć lat zamiast dwóch

Kluczową różnicą wobec obecnego programu jest horyzont czasowy. Dotychczasowy program obejmuje lata 2025–2026, natomiast nowy ma obowiązywać przez pięć lat – od 2027 do 2031 roku. Dla samorządów oznacza to możliwość wieloletniego, bardziej przewidywalnego planowania inwestycji w infrastrukturę ochronną, bez konieczności mieszczenia całego procesu w krótkim, dwuletnim oknie.

Według zapowiedzi MSWiA, od 2027 roku ma rozpocząć się proces wieloletniego gwarantowania środków na realizację tych inwestycji, a część zadań jest już dziś wskazywana przez wojewodów i znajduje się w fazie prac projektowych.

Obszary zadaniowe nowego programu

Z dotychczasowych komunikatów wynika, że program ma opierać się na kilku głównych obszarach zadaniowych. MSWiA wymienia m.in.:

• budownictwo budowli ochronnych (schrony, ukrycia, obiekty zbiorowej ochrony),
• logistykę i zabezpieczenie zasobów,
• technologię i przygotowanie służb ratowniczych,
• łączność i alarmowanie ludności,
• edukację w zakresie bezpieczeństwa,
• tworzenie oraz szkolenie personelu obrony cywilnej.

Warto zaznaczyć, że w różnych komunikatach pojawia się mowa zarówno o sześciu, jak i o siedmiu obszarach (z dalszym podziałem na podobszary i konkretne zadania, w tym zadania priorytetowe). To kolejny sygnał, że dokument jest jeszcze dopracowywany. Ostateczna struktura zostanie potwierdzona z chwilą przyjęcia programu.

Co to oznacza dla zasilania awaryjnego i agregatów?

W obecnym programie agregaty prądotwórcze, magazyny energii i stacje uzdatniania wody zostały wymienione wprost jako infrastruktura niezbędna do realizacji zadań ochrony ludności. Logika ta z dużym prawdopodobieństwem zostanie utrzymana, ponieważ obszar logistyki oraz zabezpieczenia obiektów zbiorowej ochrony bezpośrednio wiąże się z koniecznością zapewnienia niezależnego źródła energii.

W praktyce oznacza to, że obiekty takie jak miejsca doraźnego schronienia, szkoły, urzędy, stacje wody czy podziemna infrastruktura medyczna będą wymagały zabezpieczenia w zasilanie awaryjne. Bez prądu nie zadziałają systemy łączności, wentylacji, oświetlenia ani urządzenia podtrzymujące funkcjonowanie tych obiektów w sytuacji kryzysowej.

Jak samorząd może przygotować się już teraz?

Mimo że nowy program zacznie obowiązywać dopiero od 2027 roku, warto przygotować się z wyprzedzeniem:

• zidentyfikować obiekty krytyczne w gminie czy powiecie, które będą wymagały zasilania awaryjnego (urzędy, szkoły-miejsca schronienia, stacje wody, remizy),
• oszacować potrzeby techniczne – wymaganą moc, rodzaj agregatu (stacjonarny czy mobilny), normy środowiskowe,
• śledzić oficjalne komunikaty MSWiA i urzędu wojewódzkiego dotyczące naborów i kwalifikowalności inwestycji,
• uwzględnić normę Stage V – najnowszy standard emisji spalin, który coraz częściej jest wymagany lub punktowany w postępowaniach publicznych, zwłaszcza dla agregatów pracujących na otwartym terenie.

Wczesne rozpoznanie potrzeb pozwala płynnie przejść do etapu wniosku i zakupu, gdy tylko uruchomione zostaną środki.

AKMEL – na bieżąco z tematyką ochrony ludności

Śledzimy zmiany w przepisach i programach dotyczących obrony cywilnej, bo to obszar, w którym realnie wspieramy sektor publiczny. Mamy doświadczenie w dostawach agregatów dla samorządów – w ubiegłym roku zrealizowaliśmy m.in. dostawy mobilnych agregatów Stage V dla gmin i powiatów. Przykłady wdrożeń znajdą Państwo w zakładce Realizacje.

Niezależnie od tego, na jakim etapie planowania jest Państwa samorząd, chętnie pomożemy:

• dobrać agregat (stacjonarny lub mobilny) pod konkretny obiekt,
• przygotować specyfikację techniczną i wesprzeć przy opisie przedmiotu zamówienia,
• dobrać rozwiązanie zgodne z normą Stage V,
• zapewnić montaż, uruchomienie i serwis 24/7 na terenie całej Polski.

Jeśli planują Państwo inwestycje w zasilanie awaryjne w ramach obecnego lub przyszłego programu, skontaktuj się z naszymi doradcami – doradzimy i przygotujemy część techniczną dokumentacji.

Warto też przeczytać nasz wpis o finansowaniu agregatów z obecnego Programu Ochrony Ludności 2025–2026, z którego można skorzystać już teraz.

Informacje o programie 2027–2031 odzwierciedlają stan prac na dzień publikacji i opierają się na komunikatach MSWiA z etapu konsultacji. Ostateczny kształt programu zostanie określony w przyjętym dokumencie. Szczegóły należy potwierdzać w oficjalnych źródłach rządowych oraz we właściwym urzędzie wojewódzkim.