Hałas agregatu na granicy działki – jakie parametry trzeba uwzględnić?

PORADNIK AKMEL · AGREGATY PRĄDOTWÓRCZE I AKUSTYKA

Parametr „65 dBA z 7 metrów” nie odpowiada jeszcze na pytanie, jaki poziom hałasu wystąpi na granicy działki albo przy najbliższym budynku mieszkalnym. W rzeczywistej lokalizacji znaczenie mają nie tylko parametry samego agregatu, ale również jego ustawienie, odległość od terenów chronionych, kierunkowość emisji, zabudowa, hałas tła i sposób użytkowania urządzenia.

Dlatego przy projektowaniu agregatu prądotwórczego w pobliżu zabudowy mieszkaniowej, hotelu, szpitala, urzędu lub innego obiektu wrażliwego akustycznie warto rozdzielić dwie kwestie: parametry akustyczne urządzenia oraz rzeczywiste oddziaływanie całej instalacji na otoczenie.

Czy istnieje jeden dopuszczalny poziom hałasu na granicy działki?

Nie. W polskich przepisach nie funkcjonuje jedna uniwersalna wartość typu „agregat nie może przekraczać 50 dB na granicy każdej działki”.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku zależą przede wszystkim od rodzaju terenu objętego ochroną akustyczną oraz od pory dnia lub nocy.

Dla hałasu powodowanego przez pozostałe obiekty i działalność będącą źródłem hałasu rozporządzenie określa m.in. następujące wartości:

Tabela przedstawia wybrane wartości dla kategorii „pozostałe obiekty i działalność będąca źródłem hałasu”. Właściwą kategorię terenu i sposób oceny należy każdorazowo ustalić dla konkretnej lokalizacji.

W przypadku tych źródeł LAeqD odnosi się do 8 najmniej korzystnych kolejnych godzin dnia, a LAeqN do 1 najmniej korzystnej godziny nocy.

To istotne szczególnie w przypadku agregatów awaryjnych, które nie muszą pracować przez całą dobę, ale podczas uruchomienia mogą stanowić dominujące źródło dźwięku.

Granica działki nie zawsze jest właściwym punktem pomiarowym

Określenie „pomiar na granicy działki” jest bardzo intuicyjne, ale z technicznego punktu widzenia sytuacja jest bardziej złożona.

Metodyka referencyjna dotycząca hałasu pochodzącego z instalacji i urządzeń wskazuje, że punkty pomiarowe powinny być lokalizowane na terenach objętych ochroną przed hałasem tak, aby pozwalały ustalić miejsce największego oddziaływania badanego źródła.

Na terenie zabudowanym pomiary mogą być wykonywane m.in. w pobliżu elewacji budynków objętych ochroną akustyczną – w określonej odległości od elewacji i na odpowiedniej wysokości.

W praktyce: samo sprawdzenie poziomu dokładnie na linii ogrodzenia może nie wystarczyć. Istotne jest przede wszystkim to, jaki poziom hałasu występuje na terenie lub przy obiekcie, który faktycznie podlega ochronie akustycznej.

Co wpływa na poziom hałasu poza działką?

Parametr katalogowy agregatu jest tylko jednym z elementów całego układu.

Na rzeczywisty poziom hałasu występujący poza miejscem instalacji wpływają między innymi:

• poziom emisji samego agregatu,
• odległość od terenu chronionego,
• kierunek ustawienia agregatu,
• położenie wlotów i wylotów powietrza,
• układ wydechowy,
• kierunkowość emisji dźwięku,
• budynki i inne powierzchnie odbijające dźwięk,
• mury i elementy mogące działać jak ekran akustyczny,
• rodzaj podłoża,
• różnice wysokości terenu,
• warunki atmosferyczne,
• hałas pochodzący od innych źródeł.

Dlatego dwa identyczne agregaty ustawione w dwóch różnych lokalizacjach mogą powodować zupełnie inne oddziaływanie akustyczne na najbliższą zabudowę.

Dlaczego nie można porównać limitu środowiskowego z „dBA z 7 metrów”?

To jeden z najczęstszych błędów.

Jeżeli karta agregatu podaje np. 65 dBA z odległości 7 m, nie oznacza to automatycznie, że urządzenie nie może zostać zastosowane w miejscu, w którym dla chronionego terenu obowiązuje poziom 50 dB.

65 dBA opisuje poziom określony w konkretnym punkcie znajdującym się 7 metrów od urządzenia. Teren chroniony może znajdować się znacznie dalej, pomiędzy nim a agregatem mogą występować przeszkody, a emisja urządzenia może być kierunkowa.

Może wystąpić również sytuacja odwrotna – agregat ustawiony bardzo blisko chronionej zabudowy, przy odbijającej elewacji lub w niekorzystnej orientacji może powodować większe oddziaływanie, niż sugerowałoby proste porównanie parametru katalogowego.

Dlatego parametr urządzenia służy do projektowania i porównywania rozwiązań, ale nie zastępuje oceny konkretnej lokalizacji.

Hałas tła – dlaczego również trzeba go zmierzyć?

Podczas pomiaru mikrofon rejestruje nie tylko pracę agregatu.

Wynik mogą zwiększać samochody, urządzenia wentylacyjne, zakłady przemysłowe, instalacje sąsiednich budynków i inne źródła występujące w otoczeniu.

Dlatego profesjonalna ocena obejmuje również pomiar hałasu tła przy wyłączonym badanym źródle.

Na tej podstawie można określić rzeczywisty udział agregatu w poziomie obserwowanym w danym punkcie.

Rzeczywisty przykład – agregat przy Wodach Polskich w Gliwicach

Dobrym przykładem różnicy pomiędzy parametrem urządzenia a rzeczywistym oddziaływaniem instalacji są pomiary wykonane dla realizacji AKMEL przy budynku Wód Polskich w Gliwicach.

W listopadzie 2025 r. niezależne Laboratorium Akustyki 4SOUND przeprowadziło terenowe pomiary hałasu pochodzącego od pracy zainstalowanego agregatu.

Pomiary wykonano między innymi w punktach znajdujących się na granicy działki i w rejonie sąsiedniej zabudowy.

Końcowy wniosek laboratorium wskazał, że eksploatacja zainstalowanego agregatu w porze dziennej w warunkach objętych badaniem nie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Zobacz również realizację agregatu ZERO-NOISE 50 kVA dla Wód Polskich.

Ograniczenie hałasu zaczyna się przed instalacją

Pomiary po uruchomieniu pozwalają zweryfikować rzeczywiste oddziaływanie urządzenia, ale najlepiej uwzględnić wymagania akustyczne już na etapie projektowania.

Możliwe działania obejmują m.in.:

• dobór agregatu o odpowiedniej konstrukcji akustycznej,
• zastosowanie specjalnej obudowy wyciszonej,
• tłumienie wlotów i wylotów powietrza,
• dobór odpowiedniego układu wydechowego,
• zmianę orientacji urządzenia względem chronionej zabudowy,
• zwiększenie odległości od odbiorcy,
• wykorzystanie istniejących budynków lub ekranów,
• projektowanie dodatkowych przegród akustycznych.

Przykładem takiego podejścia jest AKMEL Super Cichy 150 kVA przygotowany dla Urzędu Miasta w Przasnyszu. Agregat został zaprojektowany z myślą o pracy w wymagającej lokalizacji w zwartej zabudowie miejskiej, a ograniczenie emisji hałasu było jednym z kluczowych założeń projektu.

Zobacz realizację AKMEL Super Cichy 150 kVA w Przasnyszu.

Jak przeanalizować lokalizację agregatu krok po kroku?

1. Ustal rodzaj otaczającego terenu. Sprawdź, czy w pobliżu znajdują się tereny objęte ochroną akustyczną.
2. Określ odległości. Zmierz odległość agregatu od najbliższej zabudowy i potencjalnych punktów oceny.
3. Sprawdź parametry akustyczne urządzenia. Nie ograniczaj się do określenia „silent” lub „super silent”.
4. Przeanalizuj kierunek emisji. Uwzględnij chłodnicę, wyloty powietrza i układ wydechowy.
5. Sprawdź otoczenie. Budynki mogą zarówno ekranować, jak i odbijać dźwięk.
6. Uwzględnij sposób pracy. Inne znaczenie może mieć agregat awaryjny, a inne urządzenie pracujące przez wiele godzin.
7. Jeżeli lokalizacja jest wymagająca, przeprowadź analizę lub pomiary akustyczne.

FAQ: hałas agregatu na granicy działki

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – tekst jednolity.
• Prawo ochrony środowiska – przepisy dotyczące terenów podlegających ochronie akustycznej oraz decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.
• Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń.
• Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – monitoring hałasu i wskaźniki LAeqD oraz LAeqN.
• Raport z terenowych pomiarów hałasu – Wody Polskie, Gliwice, Laboratorium Akustyki 4SOUND, listopad 2025.